Posts tonen met het label ambachtsheer. Alle posts tonen
Posts tonen met het label ambachtsheer. Alle posts tonen

zondag 15 juli 2012

Familie verbanden

Als je bezig bent met het zoeken naar voorouders kom je vroeg of laat een keer in aanraking met onverwachte familieverbanden.  Ik bedoel hiermee dat je bij een echtpaar erachter komt dat beide een gemeenschappelijke voorouder hebben. In andere gevallen zie je dat 2 families met meerdere onderlinge huwelijken aan elkaar verbonden zijn.  En heel soms zie je een combinatie van beiden en zo'n geval wilde ik vandaag eens wat nader toelichten.  Omdat het een plaatje meer zegt dan duizend woorden wilde ik daar maar mee beginnen


Laten we links onderaan beginnen.   Jacobs Ariens Ambachtsheer had een zoon Herber Jacobs die trouwde met Neeltje Leenders de Heck, dochter van Leendert de Heck. De broer van Neeltje had een dochter Maijke Cornelisse de Heck die trouwde met Pieter Teunise Ambachtsheer.  Pieter was de achterkleinzoon van Tonis Ariens die weer een broer was van Jacob Ariens Ambachtsheer.   De dochter van Pieter en Maijcke heette Neeltje Pietersdr Ambagtsheer en zij trouwde met Pieter van Houwelingen.  Deze laatste was een zoon van Rijk Pieterse van Houwelingen en Marigje Claes Ambagtsheer.  De moeder van Rijk Pieterse was Aentje Rijken. Haar zuster Jannigje Rijken was getrouwd met Claes Dirkse Ambagtsheer.  Dit was het tweede huwelijk van Claes uit zijn eerste huwelijk met Adriaantje Adriaans Kleijnen was dochter Marigje Claes Ambagtsheer geboren. Precies die had ik al eerder genoemd zij was de vrouw van Rijk Pieterse van Houwelingen.  Marigje had ook nog 2 broers uit het eerste huwelijk van haar vader, Jacob en Dirk.  Deze broers waren getrouwd met resp. Jannigje Ariens van Lopik en Aentje Ariens van Lopik.  Beide dochters van Arie Rijken van Lopik.  Precies Arie Rijken was een broer van Aentje Rijken (de moeder van Rijks Pieterse van Houwelingen) en Jannigje Rijken (de tweede vrouwe van Claes Dirkse Ambagtsheer.
Kan je het nog volgen?  Let op want we zijn nog niet klaar.  Jannigje en Claes kregen nog een zoon genaamd Teunis Klaassen Ambatsheer. Hij trouwde met Lena Rochus de Waart. Een dochter van Rochus Cornelis de Waert wiens broer Teunis Cornelis de Waert de eerste man was van Jannigje Rijken van Lopik. Precies Teunis trouwde met een nicht van zijn moeder.

Laten we nog even een stapje  terug doen. We hadden dus een Neeltje Pietersdr Ambagtsheer als afstamming van Tonis Ariens die was getrouwd met Pieter van Houwelingen een kleinzoon Claes Dirksen Ambagtsheer.  Tonis Ariens had nog een zuster genaamd Barber Ariens.  Barber had een zoon genaamd Dirk Claese. Laat deze Dirk nu de vader zijn van Claes Dirkse Ambagtsheer.  Anders gezegd Neelte Pieters dr Ambagtsheer trouwde met haar achter-achter-achter-achter-neef.

En zo hebben we dus meerdere familieverbanden tussen de familie de Heck, van Lopik, de Waert en Ambachtsheer.

zondag 24 juni 2012

Belastingkohieren niet zo gemakkelijk maar wel erg leuk

Enkele dagen terug ontdekte mijn onderzoekspartner Richard een website met een bewerking op de belastingkohieren van Hardinxveld uit 1733 gemaakt door Jan van Brandwijk. Een goede gelegenheid om de de eerste generaties van de Ambachtsheerlijn nog eens tegen het licht te houden. De eerste 2 a 3 generaties zijn in 1733 allemaal al overleden. Maar voor de volledigheid beginnen we bij de kinderen van Adriaen Cornelisz Ambochtsheer en als eerste pakken we Jacob Ariens Ambachtsheer. Slechts 1 van zijn 3 zonen Arij Jacobs heeft mannelijk nageslacht voortgebracht en van slechts 1 van Arie's zonen hebben we nageslacht gevonden. Jacob Ariens Ambagtsheer getrouwd met Sijgje Jans de Krijger. En helaas vinden we deze Jacob niet terug in de belastingkohieren. Het gaat echter om de eigenaren van de huizen en we weten niet of Jacob zelf een huis bezat of slechts een huisje huurde. Mogelijk was hij in 1733 al overleden maar zijn vrouw leefde beslist nog. Van zijn kinderen weten we verder weinig.

Van Barber Ariens weten we dat in iedergeval 2 kleinzonen zich Ambagtsheer noemden. De eerste Arien Dircksz Ambagtsheer is in Hedel gaan wonen (of Molenaarsgraaf). De tweede Claes Dirksen Ambagtsheer vinden we terug in het kohier

128 Klaes Dirkse Ambagtsheer 0-15

Klaes heeft tot 1745 geleefd en we weten ook dat hij redelijk vermogend was. Klaes moet tot de klasse van welgeborenen gehoord hebben en wist 2x een rijke vrouw te trouwen. Hierdoor heeft hij zijn kinderen een grote erfenis kunnen nalaten. Klaas had totaal 5 zonen. Twee van de zonen zijn jong overleden (Arie en Claes). Twee (Dirck en Jacob) vinden we terug in de kohier

124 Dirck Claesse Ambagtsheer 0-17 (1789 op 1-7)
204 Jacobus Claase 1-0

Dirck is kinderloos gestorven en Jacobus was in 1733 al 6x vader geworden en zijn vrouw was zwanger van nummer zeven. Daarna zouden er nog zes kinderen volgen. De meeste zijn helaas al jong overleden maar evengoed heeft Jacobus een rijk nageslacht voortgebracht dat nog steeds voortleeft. Velen Ambagtsheer families uit Amsterdam en omstreken kunnen zich tot zijn nageslacht rekenen.

De laatste zoon van Klaes Dirkse is Teunis Klaase Ambagtsheer. Hij is in 1732 getrouwd en woonde misschien nog niet op zichzelf of bezat nog geen eigen woning. Uiteindelijk erft Teunis van zijn vader en moeder een aanzienlijk vermogen want in 1744 koopt hij van zijn halfbroer Rijk Teunisz de Weerd voor 200 gulden, 50 roeden land met een huis erop. Hij overlijdt op hoge leeftijd helaas kinderloos.

We kunnen Teunis Klaase niet echt terugvinden maar vinden wel

150 Teunis en Rijk de Weerd 1-5 (1793 op 1-13)

Of hier Teunis Klaase Ambachtsheer bedoelt wordt is niet meer na te gaan.

De volgende zoon van Adrian Corneliszn is Arie Ariens Ambachtsheer. Arie was rond 1670 schepen van Hardinxveld en hij heeft 4 zonen gekregen. Zoon Arie is al jong overleden en is voor zover bekend nooit getrouwd. Pieter is altijd alleen gebleven en kinderloos gestorven. Zoon Cornelis is eveneens jong gestorven maar had nog wel een zoon Arie Cornelisse. Deze is echter met zijn moeder en stiefvader meegegaan en buiten Hardinxveld opgegroeid. Van hem is verder niets meer bekend.

De laatste zoon Andries hij had meerdere zonen maar van slechts 1 zoon Cornelis Andriesen getrouwd met Aeltje Ariensdr de Ruyter hebben we nageslacht gevonden. Wederom heeft van hem slechts 1 zoon nageslacht gebracht en die was in 1733 nog te jong. Zoon Cornelis Andriessen zouden we echter wel verwachten in het overzicht. Hij moet zeker bemiddeld genoeg zijn gezien de rijkdom van zijn voorouders. Andries erft namelijk via zijn moeder nog een klein fortuin omdat zijn moeder de kleindochter was van de schout van Dubbeldam. En ook zijn vader heeft als schepen diverse aankopen van panden in Hardinxveld gedaan. Mogelijk is Cornelis Andriessen al voor 1733 overleden. Dat moet dan vlak daarvoor gebeurd zijn want op 22 mei 1732 wordt nog een dochter van hem gedoopt.

De laatste zoon is Toenis Ariens ook bekend als Toenis Ariens Klophamer. Hij had slechts 1 zoon Teunis Teunisse getrouwd met Jannigje Cornelisse (van Oostende) en deze zoon is al in 1698 overleden. Deze Teunis had weer 3 zonen, maar alleen van zoon Teunis is nageslacht terug gevonden. We vinden Teunis als:

172 Teunis Teunisse Ambagtsheer, een huijs 0-10
193, Teunis Teunis Ambagtsheer, een huttie. nihil

Mogelijk leefde in de huttie een broer of zuster. Deze Teunis had vijf zonen zijn jongste ook Teunis geheten was in 1733 al overleden. Balten is verhuist naar Hendrik Ido Ambacht en Cornelis naar Werkendam. De overgebleven 2 Pieter en Arie uit zijn eerste huwelijk vinden we terug:

188 Pieter Teunisse Ambagtsheer 0-8
216 Arien Teunisse Ambagtsheer 1-0

Hun zonen waren nog te jong in 1733 om zelfstandig te leven dus hier eindigt de lijst. We kunnen dus concluderen dat we bijna alle nakomelingen kunnen terug vinden in deze kohieren bewerking. Het geen bevestigt dat onze genealogie tot zover compleet lijkt. Voor de verandering kunnen we zeggen dat de belasting het eens leuker gemaakt heeft.

woensdag 8 februari 2012

Onze voorouders

Iedereen heeft voorouders, met elke generatie zijn het er 2x meer dan de generatie daarvoor. Dat betekent dat je na zo'n 35 generaties al meer voorouders hebt dan er ooit mensen geboren zijn. Dat kan natuurlijk niet uiteindelijk komen al vele miljarden voorouders dus uit de paar honderd miljoen mensen die 1000 jaar geleden op deze aarde leefde. Statistisch gezien is het verschil zo groot dat nagenoeg alle toen levende mensen voor iedereen een voorouder moet zijn in een of andere vorm. Daarom heb ik deze blog die gewijd is aan al mijn eigen voorouders, 'onze' voorouders gedoopt omdat er zovelen zijn die deze voorouders met mij delen.
Doel van deze blog is om de saaie statische informatie van dopen en huwelijken die in mijn database staan te verrijken met bijzondere verhalen die ik gevonden heb tijdens mijn onderzoek.
Voor de familienaam 'van Aalderen' en 'Ambachtsheer' heb ik al een aparte blog gestart.  Deze blogs zal ik verder voortzetten in deze ene blog zodat er wat vaker een entry zal worden toegevoegd. De oude entries zal ik hier t.z.t. ook proberen op te nemen.
Tot slot wens ik iedereen veel leesplezier en hoop ik jullie interesse te kunnen wekken in de geschiedenis van ons aller voorouders

maandag 26 september 2011

Aagje Ambagtsman en Cathrina van Alphen

Vorig jaar schreef ik over een opvallende testament waarin Aagje Maartens Ambagtsman echtgenoot van Abraham Crijnen van Alphen een legaat nalaat aan Catharina Claes van Alphen echtgenoot van Cornelis Leenderts Ambachtsheer.  Destijds konden we niet achterhalen wat de relatie tussen Aagje en Catharina was.
Recent onderzoek in het Streekarchief te Gouda bracht ons bij een akte van boedelscheiding van Adriaantje  Claasdr Seghwaart gedateerd op 6 december 1666
f. 50 d.d. 6-12-1666: Comp. Adriaantje Claasdr. Seghwaart weduwe van Pieter Ariensz. de Rije geassisteerd met Gerrit Claesz. Seghwaart haar broeder en gekoren voogd in deze ter eenre en Dirck Maartensz. van Leijerdorp als voogd van de drie nagelaten kinderen van de voorn. Pieter Ariensz. de  Rije zal. verwekt bij de voorsz. Adriaantje Claasdr. ter andere zijde en verklaarden geaccordeerd te zijn nopende de uitkoop. (SAHM – Weeskamer Zevenhuizen inv. 6; bewerking van Teun van der Vorm)
Uit de bewerking van de doopboeken van Zevenhuizen hadden we al de waarschijnlijke ouders gevonden van Catharina Claes van Alphen
NICOLAUS Mattheuss van Alphen, j.g., chijrurgijn,
   & Emmetje Pieters de Rij, wede. van Isaack Janss van der Vre,
     beijde van 7huijsen.
   getr. 31-7-1667.
  25-11-1668 Catharina   get. Ariaentje Ariens
  24- 2-1675 Pieter          get. Ariaantje Klaas,  Klaas  de Rij
  9- 5-1677 Adrianus       get. Ariaantje Klaas de Rij
  4- 7-1680 Matthaeus )  get. Ariaantje de Rij, Ariaantje
                    Pieter    )      Klaas Segwaart, Klaas de  Rij
                     (N.B.! Vader:  MEERTEN Klaas van Alphen)
 19- 4-1683 Mattheus
In een index van het register van notaris Bontebal wordt echter vermeld dat in dit testament ook Catharina Claes van Alphen wordt genoemd. We zoeken de originele akten en zien:
Catharina Claes van Alphen weduwe van Jan de Winter.  Dit is dus dezelfde Catharina die later trouwt met Cornelis Leenderts Ambachtsheer. Het lijkt er op dat in 1699 alleen Catharina nog in leven was van het gezin van Mattheus en Emmetje. Emmetje is duidelijk al overleden want Matheus hertrouwt in  1690 nog met Hillegont Meesen Hartevelt.
De index op het register van notaris Bontebal brengt ons bij een testament van Claes Pieters de Rij ook genoemd in bovenstaande citaat. Hierin vinden we ons antwoord op de puzzel van Aagje en Catharina
Aagje Maartens Ambagtsman was de dienstmaagd van Claes Pieters de Rij. Hoewel je je kan afvragen of er nog sprake was van een dienstmaagd met het kleine vermogen dat Claes aan Aagje nalaat (800 gulden en 2 obligaties ter waarde van nog eens 600 gulden). Verderop in het testament vinden we nog een opvallend gegeven
Enige maanden na het opmaken van dit testament trouwen Aagje Maartens Ambagtsman en Abraham Crijnen van Alphen. Enkele jaren later maakt Aagje haar eigen testament op waarin ze een klein legaat nalaat aan Catharina Claes van Alphen die dan inmiddels is getrouwd met Cornelis Leenderts Ambachtsheer.  Hoe goed de dames elkaar gekend hebben blijkt natuurlijk niet uit dit testament. Het is in iedergeval duidelijk dat de verbindende link Claes Pieters de Rij is. Een familierelatie tussen de naam Ambagtsman en Ambachtsheer/Ambagtsheer kan niet worden vastgesteld . Het feit dat Aagje Maartens Ambagtsman en haar man Abram Crijnen van Alphen een legaat nalieten aan Catharine Claes van Alphen, die gehuwd was met Cornelis Leendertszn Ambagtsheer moet, voorzover kon worden nagegaan, op een toeval berusten.

vrijdag 20 augustus 2010

Ambachtsman of Ambachtsheer

In de stamlijn van Pieter Maertensz Ambachtsheer valt zijn kleinzoon Cornelis Leendertsen Ambachtsheer in het bijzonder op. Hij trouwt op 23 feb 1698 in Hilligersberg als 27 jarige jongeman met Marijtie Gerrits Stolck die dan al 3 kinderen heeft van 3 verschillende echtgenoten. Uit haar vierde huwelijk zijn geen kinderen bekend. Als zij op 6 aug 1717 komt te overlijden hertrouwt Cornelis een jaar later met Catharina Claes van Alphen dan weduwe van Jan de Winter maar voor zover bekend kinderloos.
Curieus wordt het als we Catharina Claes van Alphen vrouw van Cornelis Ambachtsheer terugvinden in het testament van Aagje Maartense Ambagtsman getrouwd met Abraham Crijnen van Alphen. Ze krijgt een klein legaat toebedeeld. Het idee dat het hier een kleindochter betreft ligt voor de hand. Zeker wanneer je leert dat Aagje de dochter is van Maarten Cornelisse Ambagtsheer en Aaltje Jans Kint. Zou onze Cornelis nog een zoon Maarten gehad kunnen hebben? In andere bronnen vinden we Maarten terug met de naam Ambagtsman. Hebben we hier een te maken met een afsplitsing van de Ambachtsheer lijn te maken. Zijn de Ambagtsmannen verwant aan de Ambagtsheren?. Het raadsel wordt compleet als we een ondertrouw vermelding vinden van Maarten Cornelise Ambagtsman/heer en Aaltje Jans Kint op 18 januari 1665 te Zevenhuizen. Daarmee is het duidelijk dat Maarten en Aaltje minstens voor 1650 zijn geboren. Het is nu duidelijk dat Maarten geen zoon kan zijn van onze Cornelis Leendert Ambachtsheer die pas in 1670 te Hilligersberg wordt geboren. Ook Catharina Claes van Alphen vinden we terug in de doopboeken van Zevenhuizen op 25 november 1668.
De vraag blijft dus als Aagje Maartens Ambachtsman/heer geen familie is van Cornelis Leenderts Ambachtsheer, waarom wordt zijn vrouw dan vermeldt in haar testament.

We zoeken verder rond Zevenhuizen naar een mogelijke relatie tussen de man van Aagje, zijnde Abraham Crijnen van Alphen en Catharina Claes van Alphen. Al snel vinden we Abraham Crijnen terug als zoon van Crijn Abrahamse van Alphen en Neeltje Dirckx Groeneweg. Hij blijkt nog 2 zussen te hebben en wel Barbara en Claesje. Van zijn vader Crijn vinden we nog 2 broers en een zus terug Cornelis, Dirk en Maertjen. Dirk gaat verder met de naam Brielsman. Van Catharina Claese vinden we als ouders Nicolaas Mattheus van Alphen en Emmetje Pietersdr de Rij. We vinden geen enkel aanknopingspunt van een familie verband tussen Abraham Crijnen en Catharina Claes van Alphen. Zelfs niet tussen de eerste vrouw van de eerste man van Catharina. Jan de Winter blijkt eerder getrouwd geweest met Ariaantje Cors van Alpen. Ook deze vrouw kunnen we niet relateren aan Abraham Crijnen van Alphen.
We zoeken verder op de naam Ambachtsman en komen met enige zwakke verbindingen tot de volgende fragment genealogie;
I Maerten Adriaensz Ambachtsman (geb voor 1590) trouwt met Marritge Inggensdr zij krijgen 6 kinderen
a- Arien (zie IIa)
b- Claesgen
c- Marritge
d- Cornelis (zie IIb)
e- Pouwel (zie IIc)
f- Thonis

IIa Arien Maertens heeft een zoon Cornelis Arien Maerts

IIb Cornelis Maertens heeft 4 kinderen gekregen
a- Maarten (zie IIIa)
b- Cornelis (zie IIIb)
c- Theuns (zie IIIc)
d- Beun (zie IIId)

IIc Pouwel Maertens krijgt een zoon Thonis Pouwels Maertens

IIIa Maarten Cornelisse Ambachtsheer/Ambagtsman ondertrouwt 18 januari 1665 te Zevenhuizen met Aaltje Jans Kint zij krijgen 2 kinderen
a- Aagje Maartens Ambagtsman trouwt met Abraham Crijnen van Alphen, geen kinderen
b- Cornelis Maertens Ambagtsman sterft 1703-1711 na 9 jaar dienst aan boord van de Generale Vrede op de terugreis uit Oost-Indië

IIIb Cornelis Cornelisse Ambachtsman trouwt met Ariaentje Pietersdr Comen en krijgt 3 dochters
a- Neeltje doop 8 feb 1674 te Bleiswijk
b- Burgje doop 26 apr 1676 te Bleiswijk
c- Sybrechje doop 12 okt 1678 te Bleiswijk

IIIc Theunis Cornelisse Ambaghtsman trouwt 25 feb 1674 te Bleiswijk met Leentje Willems Verduin
a- Kornelis Theunisse Ambachtsman doop 21 okt 1674 te Bleiswijk.

IIId Beun Cornelisse Ambachtsheer wordt genoemd in een akte. Gezien de datum uitgesloten als zoon van de in Schiebroeck geboren Cornelis Leenderts Ambachtsheer. Een relatie met de Ambachtsheer tak uit Schiebroeck kan niet worden aangetoond.

19/04/1701; Beun Cornelisse Ambagtsheer uit Schiebroek, geeft aan dat hij aan Cornelis Gerritsz de Bruijn te Hillegersberg een bedrag van 350,- gulden schuldig is.
N.B. Beun Cornelisse Ambagtsheer tekent met Bonefaes Cornelisse Ambagtsheer. (ONA Rotterdam inv 1659 akt 46 blz 89)
Verdere nazaten met de naam Ambachtsman hebben we niet kunnen vinden. Enige relatie met de lijnen van de naam Ambachtsheer/Ambagtsheer hebben we evenmin kunnen vaststellen
De kinderen van Maerten Adriaensz worden genoemd in de index Transporten Zevenhuizen.
In de index Transporten Zevenhuizen 1617-1732 komen de volgende naamen voor;
Arien Maertense, Corn. Arien Maerts, Maarten Ariens, Pouwels Maertens en Tonis Maertens. (akte 91v 19-12-1618). In de weeskamer archieven komen we tegen rond 1618. Marritgen Inggensdr weduwe van Maerten Adriaensz Ambachtsman en kinderen Adriaen Maertensz, Claesgen Maertensdr gehuwd met Willem Cornelis Schortecleet, Marritgen Maertensdr, Cornelis Maertensz, Thonis Pouwels Maertens.

Het is niet zeker of alle genoemde kinderen van Cornelis Maertens broers zijn. Het licht echter voor de hand gezien de regio waarin ze voorkomen, de periode waarin ze zijn geborenen en het gebrek aan andere opties. Ook de koppeling tussen de naam Ambagtsheer en Ambagtsman is niet bewezen. Beun gebruikt de naam Ambagtsheer in een schuldbrief maar dit is de enige akte waarin we deze persoon hebben teruggevonden. Teunis en Cornelis zijn alleen met de naam Ambachtsman of variaties daarop teruggevonden. Maarten wordt in indexen verwezen met Ambagsheer maar in de akte komt Ambachtsman voor. Zijn kinderen zijn alleen onder de naam Ambachtsman teruggevonden.
Al met al blijft het een raadsel waarom Aagje Maartens Ambagtsman een legaat toedeelt in haar testament aan Catharina Claes van Alphen getrouwd met Cornelis Leenderts Ambachtsheer kleinzoon van Pieter Maertensz, Ambachtsheer van Schiebroeck.

zaterdag 2 januari 2010

Hoekse Waard lijn

In de archieven van de Hoekse waard vinden we ook enkele verwijzingen naar de familienaam Ambachtsheer. Hier is nog niet heel veel onderzoek naar gedaan maar ik wil toch vast het voorlopige resultaat hier weergeven. Bij dit onderzoek hebben we hulp gehad van Bas Haksteen die enkele aktes in het archief van Dordrecht wist terug te vinden en te vertalen.


SA Dordrecht, Weeskamer Strijen, inv. 2, f. 5 e.v.: op 19 jan. 1630 comp. voor schepenen van Strijen Neeltge Pietersdr., weduwe van Cornelis Neijssen, geassisteerd met Thonis Pietersz. Ambachtsheer als haar voor deze gelegenheid gekozen voogd, enerzijds en Jan Neijssen, als oom en bloedvoogd van het nagelaten weeskind van Cornelis Neijssen, genaamd Annitge Cornelisdr. en ongeveer twee jaar oud, anderzijds. Comparanten zijn overeengekomen, dat de weduwe alle goederen, die door haar man zijn nagelaten, zal blijven bezitten, in ruil waarvoor zij heeft beloofd haar kind te onderhouden en op te voeden totdat zij twintig jaar is geworden of tot het moment, waarop zij gaat trouwen en haar dan een bedrag van 2 gl. 10 st. zal uitkeren. (transcriptie Bas Haksteen)


SA Dordrecht, Weeskamer Strijen, inv. 2, f. 12v: op 4 mei 1630 legt Antonis Pietersz. Ambachtsheer rekening af van de inkomsten en uitgaven, die hij gehad en gedaan heeft als "collecteur vande erffhuijscedulle vande vercochte goederen van Annitgen Arijensdr., naergelate weeskint van Arijen Cornelisz. Kievit ende Maritge Tonis, beijde zaliger." (transcriptie Bas Haksteen)


We leren van een Anthonis/Thonis Pietersz Ambachtsheer. In de eerste akte als voogd van de dochter van Cornelis Neijssen en Neeltge Pietersdr. Ook in de tweede akte treedt hij op als voogd van het weeskint van Arijen Cornelisz Kievit en Maritge Tonis.

Eigen onderzoek in het streekmuseum te Heinoord in de kaartenbak van de lokale genealogische vereniging vind ik nog een referentie

19 jul 1631 - Thonis Pietersz Ambachtsheer broeder van Adriaen Pietersz staat borg voor Adraein Pietersz koopt om f 79-0-0 haver op helft van 16 hondt in Nw-cromstrijen van Bastiaen Dircx van der Stee

Iets later in de tijd vindt Bas Haktseen ook nog de volgende akte:

SA Dordrecht, wk Strijen, inv. 2, f. 160, akte dd 17 okt. 1656: compareren voor schout en schepenen van Strijen Pieter Aerijensz. Ambachtsheer, weduwnaar van Neeltie Claes, enerzijds en Claes Tijse, als grootvader en voogd over Jan Jansz., ongeveer 21 jaar oud, Trijntie Jansdr., ongeveer 18 jaar oud en Abraham Jansz., ongeveer 14 jaar oud, allen nagelaten kinderen van Neeltie Claes in huwelijk verwekt door Jan Jansz. en tevens als voogd van Bastiaentie Pietersdr., ongeveer 5 jaar oud en Cornelia Pieters, ongeveer 1 jaar oud, beiden nagelaten kinderen van voornoemde Neeltie Jans [sic; moet zijn: Claes] in huwelijk verwekt door Pieter A. Ambachtsheer, anderzijds. Comparanten zijn overeengekomen, dat Ambachtsheer zal behouden alle goederen. inclusief huis, schuurtje, erf, roerende goederen, geld, goud en zilver, zowel gemunt als ongemunt, die Neeltie Claes heeft nagelaten, op voorwaarde, dat hij de uitgaande schulden van de boedel zal betalen en mits hij gehouden blijft zijn twee kinderen te onderhouden tot hun achttiende jaar, huwelijk "ofte anderen geapprobeerden ouderdom toe" en dan aan de nakinderen elk een bedrag van 2 gl. 10 st. en aan de voorkinderen ieder 5 gl. zal uitreiken. (transcriptie Bas Haksteen)

We leren dat Pieter Ariens Ambachtsheer getrouwd was met Neeltje Claes weduwe met 3 kinderen en bij haar 2 dochters verwerkt Bastiaentie (1651) en Cornelia (1655).

Het is logisch om in Pieter Ariens een zoon van Adriaen Pieters te zien de broer van Thonis Pieters Ambachtsheer Als laatste vinden we een reconstructie van het gezin van ene Jan Ariens Ambachtsheer en Maeijcke Bastiaense. Via de kaartenbak identificeren wen we 6 kinderen identificeren gedoopt tussen 1661 en 1669.
In de kaartenbak vinden we de oudste referentie die de geboorte van Anthonis Pietersz plaatst voor 1597.

13 jun 1615 - Anthonis Pietersz Ambochtsheer . besteding aan schoonmaken watering tot 't gescheijt van Moerkerckenlant en Godtschalcxoort om 5 pond


Aangezien de in Hilligersberg gevonden Pieter Maertensz Ambachtsheer (van Schiebroeck) in 1584 is geboren kan deze logischerwijs niet de vader zijn van de broers Anthonis en Arie. We hebben daar overigens in archieven van Schiebroeck en Hilligersberg geen enkele aanleiding gevonden dat deze Pieter Maertensz nog een andere zoon zou hebben gehad als Leendert Pieters. Ook onze Adriaen Cornelisz Ambachtsheer (voor 1595) uit Gyssendam kunnen we niet aan deze tak relateren.

We hebben nu dus totaal 4 verschillende takken Ambachtsheer:

Hoekse Waard: Pieter met zijn zonen Anthonis Pietersz Ambachtsheer en Arie Pietersz Ambachtsheer (minimaal voor 1579)
Bleskensgraaf; Pieter Cornelisz alias Ambachtsheer (rond 1610)
Hardinxveld/Giessendam; Adriaen Cornelisz Ambochtsheer (voor 1595)
Hilligersberg; Pieter Maertensz, Ambachtsheer van Schiebroeck (1595)


Van deze 4 lijnen lijkt alleen de lijn uit Hardinxveld hedendaagse nakomelingen met de familienaam Ambachtsheer/Ambagtsheer te hebben voortgebracht.

zondag 27 december 2009

de vader van Arij Teunisz Ambachtsheer

Een interessant geval in de stamboom van de familie Ambachtsheer is Ary Teunisz Ambagtsheer. Maar liefts 3 huwelijken kunnen we aan deze Ary toeschrijven. Eerst trouwt hij 3 sept 1711 met Jannigje Ariens Blom. Helaas overlijdt Jannigje kort na de geboorte van haar 2e kind. Op 15 februari 1715 hertrouwt Arij met Deliaan Ariens Vletter. Slechts 2 kinderen komen er uit dit huwelijk voort beid genaamd Leendert zal de eerste jong gestorven zijn. Het derde huwelijk is met Cornelia Pieters Stam voltrokken op 26 aug 1745.
Vaak wordt deze Ary geplaatst als zoon van Teunis en Jannigje met doopdatum 26 juni 1678. Vele zien echter de zoon van Teunis Teunisse en Duyfje Pietersdr over het hoofd te weten Ary Teunisse gedoopt 2 nov 1687. Deze tweede Ary zou qua leeftijd bij het eerste huwelijk met Jannigje Blom, 24 jaar oud zijn geweest dus prima geschikt als huwelijkskandidaat. Teunis en Duyfje hadden nog een zoon genaamd Pieter gedoopt op 8 april 1685. Zowel Ary als Pieter dopen hun eerste kind (een meisje) Dirkje. Naar hun jong overleden moeder?. Pieter teunisse is getuige bij de doop van Dirkje (12 juni 1712) de dochter van Ary Teunisse en Jannigje Blom (zijn eerste vrouw). En Ary Teunisse is getuige bij de doop van Dirkje (26 oktober 1709) dochter van Pieter Teunisse. Een duidelijke indicatie dat het hier om broers gaat. Als de eerste dochter Dirkje is overleden is Ary wederom getuige bij de doopt van de tweede dochter Dirkje (28 juni 1716) van Pieter Teunisse. Nu wordt ook Ary's tweede vrouw Delia Ariens als getuige genoemt. Delia is wederom getuige bij het 10e kind van Pieter genaamd Neeltje (1724).
Als laatste aanwijzing noem ik de derde huwelijksdatum; 26 aug 1745. Als Ary de zoon van Teunis en Jannigje zou zijn zou hij op dat moment 66 jaar oud zijn geweest tegen 57 voor de zoon van Teunis en Duyfje.
Ik geef toe dat de bewijsvoering niet ijzersterk is, maar als Ary en Pieter broers zijn klinkt de vernoeming van hun eerste dochter Dirkje zeer aannemelijk en is ook de wederzijdse vermelding van doopgetuige logisch. Voor Ary als zoon van Teunis en Jannigje is de vernoeming van de dochter Dirkje onlogisch zijn. Zijn broer Teunis en zuster Jannichje vernoemen hun oudste dochter naar hun moeder/oma (Jannichje).
Wat er dan van Ary Teunisse zoon van Teunis en Jannichje is geworden is helaas onbekend.

De huwelijken van Teunis Teunisse Ambachtsheer

Wie onderzoek doet naar de geslachtsnaam Ambachtsheer komt vaak uit bij Teunis Teunise Ambachtsheer en Jannigje Cornelis. Afhankelijk van welke bron met uiteindelijk gebruikt komt hier echter niet altijd dezelfde gezinssamenstelling naar boven dit geldt dan voornamelijk voor hun zoon Teunis Teunisse Ambachtsheer. Verwarring is immers snel verkregen als men beseft dat er gelijktijdig in Hardinxveld meerdere personen Teunis Teunisse leefde. (vader en zoon Ambachtsheer/Klophamer, TT Wervenbosch en nog enkele). Als de heren dan ook nog eens de zelfde namen gebruiken bij hun kinderen, wordt het juist plaatsen van personen wat lastig.
Nu zijn er natuurlijk diverse goede bewerkingen van de bronnen mbt Hardinxveld gemaakt, maar het blijft natuurlijk nodig deze in de originele bronnen te verifieren. Gelukkig is heden tendage eenvoudig nu de doopboeken van Hardinxveld en Giessendam online zijn te raadplegen via http://cms.dordrecht.nl/stadsarchief (ja het is even zoeken maar ze staan er echt). De gezinsreconstructies zoals deze door H. de Bruijn en J. Hartog zijn samengesteld vormen echter de basis voor de correcte reconstructie van 3 generaties Teunis Teunisse Ambachtsheer. De originele DTB boeken zijn het hulpmiddel om de gevonden informatie te verifieren. Tot slot vormen de indices samengesteld door A.J. Stasse een belangrijke bron om de losse eindjes aan elkaar te knopen.

Om de twee gezinnen van Teunis Teunisse Ambachtsheer te reconstrueren is het belangrijk de diverse Teunis Teunisse uit elkaar te kunnen houden. Ik gebruik daarvoor naar doopdatum geordend de aanduiding Teunis Teunisse I, Teunis Teunisse II en Teunis Teunisse III. De toevoeging is louter om de personen uit elkaar te kunnen houden en heeft verder geen enkele betekenis. We beginnen met de bewerking van H. de Bruijn die een complete gezinsreconstructie van Hardinxveld heeft gemaakt van grofweg de 17e eeuw. We vinden daarin de volgende belangrijke vermeldingen:
gezin A:
Teunis Teunis KLOPHAMER/AMBACHTSHEER, onder Hardinxveld beide bel. 1-4-1668
Jannigje Cornelis
o.a.#
10- 2-1664 Anthonis g.Dirck Claes, Pieter Nanningen, Leentje Fransen
11- 4-1667 Cornelia Cornelis Cornelisse, Stijntje AS, Marichje Cornelis op Hardinxveld
23- 3-1674 Jannigjen
- 3-1676 Cornelis (Cornelis Teunis AMBACHTSHEER, bel. 2-10-1699)
26- 6-1678 Arijen Aert Teunissen, Teunis Lauwen, Maggeltie Willems
8- 9-1680 Lijntie Jannigjen Arijens, " " , " "
gezin B:
Teunis Teunis, beide bel. 30-9-1685
Duijfje Pieters
#
8- 4-1685 Pieter g.Teunis Teunis, Willem Pieters, Geertruij Pieters
2-11-1687 Arij Teunis Lauwen, Cornelia Teunis
Gezin C:
Teunis Teunisse (AMBACHTSHEER?) tr. 14-1-1691 Hardinxveld
Sijken Cornelis, bel. 6-4-1692.
o.a.#
2-12-1691 Balten g.Jan Cornelisse, Marighje Ariens
26-12-1694 Jannichje Cornelis Teunis, Jannigje Teunis

Gezin B en C blijken om hetzelfde gezin te gaan. Dit vinden we terug in indices nr 10 van Arie Jan Stasse. Hij vermeldt:
Teunis Teunisse Ambagtsheer, wednr. van Duijfjen Pietrs, won. op Hv, otr. Puttershoek 22.12.1690 Zijgje Corneils, j.d won. op Puttersohek. et. Arien ....ss Koijmans,Cornelia Teunis
Vaak zien we bij Teunis Teunisse II (hoofd gezin B en C) nog een huwelijk vermeld met Geertje Brandwijk (wed van Arie Knelis Blom) dd 28 juli 1726. De bron hiervan is een bewerking van J. M. Boskoop uit 1949 van de huwelijksregisters 1724-1735 van Hardinxveld berustende bij de predikant te H. Deze bewerking is te vinden in de verzameling doopboeken van het Nationaal Archief. Arie Jan Stasse melde dat dit een fout is en dat het een huwelijk van Arie Teunisse zou moeten zijn. We kunnen dit huwelijk echter wel terug vinden in het Gaardersarchief van Hardinxveld (637) hetgeen het toch aannemelijk maakt dat meneer Boskoop het bij het juiste eind heeft.
Laten we eerst het gezin van Teunis en Sijkje Cornelis compleet maken. We doen dit aan de hand van de generale index van het Nationaal Archief van de doopboekenn van Zuid Holland. Deze gehele index is ook op DVD uitgebracht hetgeen het zoeken een stuk makkelijker maakt. Via de originele DTB boeken verifieren we de informatie en vinden we de getuigen.
Het gezin wordt nu:
Gezin C:
Teunis Teunisse (AMBACHTSHEER?) tr. 14-1-1691 Hardinxveld
Sijken Cornelis, bel. 6-4-1692.
o.a.#
2-12-1691 Balten g.Jan Cornelisse, Marighje Ariens
26-12-1694 Jannichje get. Cornelis Teunis, Jannigje Teunis
25-11-1696 Lijntje get. Sint Jans en Marichje Arijens
11-04-1699 Teuntje get. Cornelis Teunis en Lijntje Teunis
30-06-1702 Cornelis get. Pieter Teunis en Lijntje Teunis;moeder Sijchje Balten
12-03-1707 Teunis g. Nanning Cors, Ad.. Lauwe
We hadden al geconstateerd dat Teunis van gezin B en C de zelfde zijn. Zonder verder diep op dit punt in te gaan nemen we aan dat Teunis Teunisse II gelijk is aan de zoon Anthonis van Teunis Teunisse I. In de indices nr 3 van Arie Jan Stasse vinden we drie vermeldingen in de impost begraven teweten; Teunis Ambagtsheer (28-12-1740), Theunis Theunisse Ambagtsheer 15-6-1698 (aangegeven door Jannigje Cornelis) en Theunis Theunissen Ambachtsheer 20-10-1724 (aangegeven door Theunis Theunisse Ambachtsheer).
Het is duidelijk dat Teunis Teunisse I het lijk van 1698 met zijn. Nu zitten we even voor een dilemma. In october 1724 was Teunis Teunisse III bijna 18 jaar, misschien net oud genoeg om het lijk van zijn vader aan te geven. In 1740 zou echter Teunis Teunis II 74 jaar oud zijn geworden. Het is dus goed mogelijk dat Teunis Teunisse III waar we verder geen kinderen van terug kunnen vinden zeer jong is overleden en door zijn vader is aangegeven. Aan de andere kant was Teunis Teunisse III in 1740 pas 33 jaar oud en dus ook nog vrij jong. Dit is belangrijk omdat er geen gezin van deze Teunis Teunisse III in de doopboeken is terug te vinden.
Het is duidelijk dat de aanname dat het lijk van 1724 Teunis Teunisse II is een huwelijk met Geertje Brandwijk (1726) onmogelijk maakt. Dat zou dus een indicatie kunnen zijn dat het lijk van 1724 Teunis Teunisse III moet zijn. Om wat meer zekerheid te verkrijgen zoeken we in de Gaardersarchieven van Hardinxveld (archiefnummer 637) de vermelding van het Huwelijk van TT en Geertje Brandwijk op en kijken naar het merk waarmee TT tekent. We zoeken ook de aangifte van TT in 1724 op en zien met welk merk TT daar tekent.





We zien niet direct een duidelijke overeenkomst maar de eenvoud van het merkteken geeft ook niet definitief aan dat dit verschillende Teunis Teunisse betreft. De vraag welke Teunis in 1724 overleed en welke in 1740 is dus helaas niet zonder twijfel beslecht. We houden het er op dat Teunis Teunisse III in 1724 is overleden en zijn vader in 1740 en ook dat zijn vader (Teunis Teunisse II) in 1726 is hertrouwt.

We hebben echter nog een laatste optie voor het vergelijken van het merkteken. We zoeken het aangeven van de begravenis van Sijgje Cornelis, de tweede vrouw van Teunis Teunisse II, in het Gaardersarchief.



En zie we zien een verbluffende overeenkomst tussen het merk van Teunis Teunisse Ambachtsheer die het lijkt van Sijgje Cornelisdr aangeeft en Teunis Teunisse die het lijkt van Teunis Teunisse III aangeeft. Wederom is er geen duidelijkheid of het het zelfde merkteken is als de Teunis Teunisse die trouwt met Geertje Claase.

maandag 5 oktober 2009

De Haen en Ambagtsheer

Vandaag wil ik u meenemen op een zoektocht door de Alblasserwaard die 2 naamgenoten uit Molenaarsgraaf en Hedel op bijzondere wijze met elkaar verbindt. Als eerste hebben we Arie Dircksn Ambagtsheer hij trouwt op 1 november 1689 als jongeman van Hardinxveld met Hendrikjen Arijens Weijburgh j.d. van Hedel. Het echtpaar laat in Hedel 6 kinderen dopen tussen 1690 en 1704. In 1744 overlijdt Arie Dircks Ambagtsheer. Zo leren we uit de DTB boeken van Hedel. Aan de andere kant hebben we Arie Dircks Ambachtsheer hij trouwt 24 juni 1696 met Marichje den Haan te Molenaarsgraaf. Dit echtpaar laat in Molenaarsgraaf in 1697 een dochter Marichje dopen. Arie is op 11 februari 1741 in Molenaarsgraaf begraven en zijn vrouw op 24 oktober 1739.
We beginnen onze reis bij Marichje den Haan in Molenaarsgraaf. Als doopgetuige bij de doop van haar dochter Marichje wordt vermeldt Willem Jansz de Haan en Teuntie Pieters. Bij de vermelding van haar begraven wordt Marichje vermeldt als Marichje Janz huisvrouw van Arien Dirkz. We concluderen dat Willem Jansz de Haan een broer moet zijn van Marichje Janz de Haan. Dankzij de bewerking van H. de Bruin op de doopboeken van Molenaarsgraaf vinden we een Huwelijk tussen Arie Hermensz van Nes en Marichje Jans den Haan
Arien Hermense van N/Es, jm. van Ottoland, Arie van Es, ol. p.d. 10-9-1746
tr. 2-12-1685 Molenaarsgraaf
Marrigje Janse de Haan, jd. van Molenaarsgraaf
beide lidm. op Brandwijk 1689, later vertrokken
8-9-1686 Ariaantie g.Floris Hermense, Geertie Hermense (van Esch)
18-11-1691 Marigje Willem Janse, Dirksie Willemse

Wederom zien we als doopgetuige ene Willem Janse. We trekken de voorzichtige conclusie dat het hier de zelfde Marichje Jans de Haan betreft en haar broer Willem Jans. We zoeken even verder naar de naam Hermense in het bestand en we vinden:
Arien Cornelisz Hoek, jm. van Donck, lidm. 1679 Ottoland, beide lidm. op Gijbeland
1689, hij alleen op 10-11-1698 op Vuijlendam
otr/tr. 18-11/11-12-1678 Ottoland
Geertje Hermen Jorisse van Esch, jd. van Ottoland, lidm. alleen in 1689
kinderen; te Ottoland
22-10-1679 Megteltje g.Ariaantje Dircks grootmoeder op den Donck, Barbera Floren grootmoeder van Ottoland, Jacob Cornelis (Hoek) oom van Goudriaan
12-1-1681 Ariaantje Barbera Floren, Florus Hermens oom, Barbera Cornelis(Hoek)

De doopgetuige Floris Hermens keert hier terug dus dit moet de juiste Geertje Hermen zijn. Ons oog valt op Barbera Floren grootmoeder van Ottoland en we pakken de bewerking van de Bruin van de DTB gegevens van Ottoland erbij. Hier vinden we:
Floris Hermense van ESCH, jm. won. Ottoland, bel.1687, ovl. 23-6-1715
otr/tr. 11-7/2-8-1682 Goudriaan/Ottoland
Pietertje Gielen, wed. van Jan Ariens de BORST, won. Ottoland
otr/tr. 2e 10-11/2-12-1685 Ottoland
Lijntje Ariens EIJCKELBOOM, jd. van Giessen Nieuwkerk won. Ottoland
28-4-1686 Hermen g.Barbara Floren grootmoeder, Arie Hermense van ESCH oom, Teunis Ariens oom van Giessen.
22-8-1688 Arie Tonis Ariens, Adolph Joris van ESCH, Annichje Ariens oom en tante

Opniew vinden we een Barbara Floren, grootmoeder. Ook zien we hier Arie Hermense van Esch terug als oom. En ook Adolph Joris van Esch. Verderop vinden we onze Barbara Floren terug als vrouw van Hermen Jorise van Esch.

Hermen Jorisse van ESCH, jm. v.Ottoland, beide lidm. 1676, ovl. 27-5-1685
tr. ?-1-1655 Goudriaan
Barbara Floren, jd. van Goudriaan, ovl. 16-2-1698
22- 9-1655 Geertje g.Joris Cornelis van ESCH, Willempje Hermens, Ariaentje Cornelis
24- 9-1656 Floris Cornelis Florisse, Jan Joris van ESCH, Neeltje Gerrits

Hier hebben we duidelijk de ouders van Geertje en Floris te pakken. En hoewel niet als doop vermeldt moet Arie Hermen van Esch ook een kind uit dit gezin zijn.

We zoeken nog even verder en zien in hetzelfde bestand van Ottoland nog terug:
Joris Cornelis van ESCH, oud ouderling 8-6-1676, ovl. 7-3-1685
(Willemtje Harmens, lidm. 1676, ovl. 13-10-1696)
20-5-1639 Jacob g.Claes Cornelis, Commer Adriaens, Ariaentje Huijgen
1-4-1641 Adolf " " , " " , Abijna Egmonts
8-2-1643 Meijchie Cornelis Sijmons, Meijchie Cornelis, Grietje Jans
14-5-1645 Adolf Commer Adriaens, Claas Cornelis van ESCH, Teetje Hermens
11-8-1647 Cornelis Sijmon Cornelis van ESCH, Dirck Hermens, Merrigje Cornelis van ESCH

Verder vinden we nog:
Dirck Jorisse van ESCH, lidm. 1676, met att van Goudriaan ca 1683, ovl. 16-1-1695
Stijntje Everts, lidm. 1678, tr. 2e Willem Jans den HAAN (PRINS? att. Noordeloos
24-4-1678 Evert g.Jantje Everts grootmoeder, Arie Everts oom won. Nieuwlant, Hermen Joris van ESCH.
15- 9-1680 Cornelis Jantje Everts grootmoeder van Noulant, Cornelis Jorisse oom van Gijbeland
21-11-1683 Gijsbert Willemtje Hermens grootmoeder, Hermen Joris, Jan Teunis van Noulant.
25- 9-1689 Joris Floris Hermense van ESCH, Metje Teunis nicht van Goudriaan
6- 5-1691 Geertje Adolph Joris van ESCH oom, Lijntje Ariens, Metje Teunis beide nichten

De vermelding als Willemtje Hermens grootmoeder van Noulant plaatst deze Dirck Jorisse ook in het gezin van Joris Hermense en Willemtje Hermens. Maar we zien nog iets interesant. Stijntje Everts hertrouwt na het overlijden van Dirck in 1695 met Willem Jans den Haan. Dit kan niemand anders zijn dan de broer van Marichje Jans de Haan. Maar we zijn nog niet klaar. We vinden als snel dit tweede huwelijk van Stijntje Everts
Willem Jans den HAAN, jm. otr/tr. 11/26-2-1696 Ottoland
Stijntje Everts, wed. van Dirck Joris van ESCH
17- 3-1697 Geertje g.Evert Dircks, Dirckje Willems won. Binnendams

We laten ons lijden door de melding bij het eerste huwelijk van Stijntje Everts waar bij Willem Jans den Haan extra wordt vermeldt att. Noordeloos. Inderdaad vinden we in de bewerking van H de Bruijn van de DTB gegevens van Noordeloos zowel Stijntje Everts als Willem Jans de Haan terug. Maar we zoeken verder en vinden verbazingwekkend genoeg
Dirk Ariensz Ambachtsheer, jm. van Hedel, otr. 3-12-1718 Noordeloos
Geertje Willems de Haen, jd. van Ottoland won. Noordeloos

Op 4 september 1701 vinden we in de DTB boeken te Hedel de doop van Dirk Ariensz Ambachtsheer terug als zoon van Arien Ambachtsheer en Handrikke Weyburg.

En zo komen we van Arie Dirksz Ambachtsheer in Molenaarsgraaf via Ottoland en Noordeloos uiteindelijk uit bij een tijdgenoot en naamgenoot Arie Dircksz Ambachtsheer te Hedel.

donderdag 24 september 2009

Enkele correcties

In een eerdere entry melde ik dat Arie Dirckszn Ambachtsheer in Molenaarsgraaf getrouwd met Marrichje den Haan uit Hardinxveld zou komen. Dit was een vergissing. In de vermelding van zijn huwelijk in het DTB boek van Molenaarsgraaf staat niet vermeld dat Arie Dirckszn uit Hardinxveld komt. Dit stond enkel vermeld bij Arie Dirckszn Ambachtsheer die in Hedel trouwde met Hendrikjen Arijens Weijburgh.

Als tweede wil ik een aanvulling geven op de entry over de 3 zonen van Jacob. Kees Sigmond maakte ons duidelijk dat de doopvermeldingen van Hendricxk weliswaar "zijn naem" vermelden maar dat dit nog niet betekent dat het om een jongen gaat. Na nauwkeurige bestudering leidde hij af dat de vermelde naam van het kint Hendricxke luidt. Hetgeen dus duidelijk naar een meisje verwijst.
Dit betekent dat het gezin van Herber Jacobs Ambachtsheer dus bestond uit 4 dochters. Hiermee is dus ook de latere vermelde Herriksje Herberts Ambachtsheer (huwelijk met Huijbert Jans de Graaf in 1704) geïdentificeerd als de op 20 december 1676 gedoopte dochter Hendricxke. Deze dochter vonden we ook nog onder de naam Hoegsje Herbers en Merrigje Herbers. Het betreft hier een huwelijk met Arie Knelisse Kuijf en een vermelding als doopgetuige bij Arij Jacobs de zoon van Jacob Ariens Ambachtsheer (haar neef).

zaterdag 22 augustus 2009

De Ambachtsheer van Schiebroeck

Op 13 dec 1619 legde Pieter Maertens op 35 jarige leeftijd de eed af voor het ambt van Ambachtsheer van het Ambacht Schiebroeck Zo leren we uit de akte

03/03/1643; Pieter Maertens, ambachtsheer van Schiebrouck, 59 jaar, legt een verklaring af op verzoek van Maerten Jans Bleyswijck, ingelant te Schiebrouck. Vanaf zijn eedsaflegging als ambachtsheer op 13-12-1619 heeft hij nooit profijt getrokken van zijn ambt. [ONA Rotterdam inv 419 Akte/Blz. 157/259]

Uit een lijst van ambachtsheren die zich bevindt in de inventaris van het archief van Schiebroeck lezen we:

Pieter Maertensz., t.b.v. de gemene ingelanden van Schiebroek bij opdracht van Willem van der Duijn, speciaal procuratie hebbende van Johan van Assendelft, Heer van Cralingen

Pieter Maertensz is een vreemde vermelding in deze lijst Voor hem vinden we 3 personen uit de adelijke familie van Assendelft. Na hem komt de zoon van Lambrecht Cornelisz Bosch. Lambrecht was van 1628 tot 1661 schout van het Ambacht Schiebroeck en grootvader van Annetge Engebrechts de vrouw van Pieter Maertensz. Helaas is er weinig terug te vinden over de ouders van Pieter. Wel kon ik nog een zus traceren:

ORA H'berg, inv. nr. 2054, nr. (0002) 06-05-1651
Comp Jan Ariensz, cleermaker, Maertje Ariens, Barbara Ariens en Jannetje Ariens, alle vier voor hun zelf, Pieter Maertensz Ambachtsheer en Cornelis Ariensz van der Vliet als geordonneerde voogden over Neeltge Pouwels, Annetje Pouwels, Arien Pouwelsz, Aaltje Pouwels en Cornelis Pouwelsz, kinderen van Trijntje Ariens, mitsgaders over Arien Gerritsz, Jan Gerritsz, Trijntje Gerrits, Neeltje Gerrits, Aaltje Gerrits en Gerrit Gerritsz, kinderen van Gerrit Ariens, allen tezamen kinderen en kindskinderen en erfgenamen van Annetje Maertens, die weduwe was van Arien Jansz, cleermaker, en hebben verticht.


Het meest interessante is echter de vermelding

ORA H'berg, inv. nr. 2073, fol. 264. 04-11-1647 Rekening van Willem Coenen en Cornelis Cornelisz Tasch als voogden van Lenert Pietersz, nagelaten weeskind van Annetge Engebrechts zaliger, daar vader af is Pieter Maertensz, ambachtsheer van Schiebroek, mede present. (Leentge Lambrechts is des kinds moederlijke grootmoeder, cavelcedule d.d. 27-12-1646).


Pieter Maertens heeft een kind gekregen bij Annetge Engebrechts. Leendert Pietersz noemt zich conseqent Ambachtsheer en krijgt met Cijtje Cornelis Vermolen 4 kinderen in Hilligersberg; Arien (1666), Annetje (1668), Cornelis (1670) en Machteltie (1672). Alle kinderen noemen zich Ambachtsheer. Zoon Arien krijgt nog een zoon Leendert (1705) en een kleinkind Arij (1739), maar daarna lijkt deze tak verder uit te sterven. Geen van de hedendaagse naamdragers Ambachtsheer/Ambagtsheer heb ik naar deze tak uit Hilligersberg kunnen terugvoeren.

Er is tot dusver geen enkele relatie gevonden met de Ambachtsheer takken uit Hardinxveld, maar wel is voor deze tak als enige een relatie aangetoont tussen de familienaam Ambachtsheer en het ambt van Ambachtsheer.

zondag 16 augustus 2009

Drie zonen van Jacob Ambachtsheer

In de archieven van Hardinxveld vinden we referenties naar 3 broers Herber, Arij en Aert Jacobzn. Alleen Herber wordt vermeld met de familienaam Ambachtsheer (Herber Jacobs Ambachtsheer). Over Herber vinden we het meeste terug:

- 1 april 1677: comp. voor notaris Pieter Backer te Hardinxveld mr. Leendert de Heck, chirurgijn te Hardinxveld, enerzijds en mr. Arien de Heck, chirurgijn te Bleskensgraaf, Cors Bastiaensz. Bos, als man van Marichien Leendertsdr. de Heck, Theunis den Breeden, als man van Lijsgen Leendertsdr. de Heck, Herber Jacobsz. [Ambachtsheer], als man van Neeltjen Leendertsdr. de Heck, allen kinderen van voornoemde Leendert de Heck, anderzijds. Zij verklaren dat tussen hen comparanten geschil is gerezen aangaande een somma van 400 gl., aan tweede comparanten bij de uitkoop van hun moederlijke goederen door eerste comparant beloofd, maar waarvan tweede comparanten beweren nooit iets te ontvangen te hebben. De overeenkomst houdt in, dat na het overlijden van mr. Leendert zijn voornoemde kinderen bij de scheiding van diens boedel eerst een bedrag van 400 gl. zullen ontvangen. (ONA Hardinxveld inv. 1)

- 22 okt. 1682: mr. Arien Leendertsz. de Heck, chirurgijn te Hardinxveld, als oom en bloedvoogd van de onmondige kinderen van zijn overleden zuster Neeltgen Leendertsdr. de Heck, bij haar verwekt door Herber Jacobsz., transporteert aan Dirck van Vendelo, meester kleermaker te Hardinxveld, een huisje, staande buitendijks in de Peulenstraat te Hardinxveld. (ORA Hardinxveld inv. 4, f. 32)

- 22 mrt. 1683: comp. voor schout en schepenen van Hardinxveld Claes Joosten, Heilige Geest Armmeester van Hardinxveld en Lijsjen Dircx, weduwe en boedelhoudster van Arien Jacobsz., wonende te Hardinxveld. Zij verkopen voor 39 gl. en 8 st. aan Aert en Herber Jacobsz. [Ambachtsheer] hun "gerechtigdheid", zijnde 1/3 part in een erf, huis en dijkstal, staande en gelegen onder de Benedenpolder van Hardinxveld, belend oost Willem Claesz. Couwenhoven c.s. en west Cornelis Pietersz. (ORA Hardinxveld inv. 4, f. 43v)


Tevens vinden we Herber genoemd in combinatie met Teunis Teunisz Ambachtsheer bij een lijst van verpondingen uit het archief van Sliedrecht.
Hoewel we geen ouders en geen doopdatum hebben kunnen terugvinden is de laatste genoemde akte een duidelijke aanwijzing dat het hier om 3 broers gaat. We vinden echter meer aanwijzingen. Zo vinden we de broers Aert en zijn vrouw Berber Willems van Griend terug als doopgetuigen bij de kinderen van Arij. En de vrouw van Arij te weten Lijcksje Dircks vinden we terug als doopgetuigen van de kinderen van Herber.

Hun nageslacht is weinig van terug te vinden maar wat we terug vinden draagt de naam Ambachtsheer. Aert Jacobs en Berber Willems van Griend lijken kinderloos gebleven te zijn. Van Herber vinden we buiten de doop van 4 kinderen alleen de dochter Hendrikje Herbers Ambachtsheer terug als zij 24 augustus 1704 in het huwelijk treedt met Huijbert Jans de Graaf. Hoewel we van Hendrikje geen doop hebben gevonden laat de getuige Berber Willems bij de doop van haar eerste dochter weinig twijfel over haar vader Herber Jacobs Ambachtsheer. De overige kinderen van Herber lijken allen jong gestorven te zijn.

Arij Jacobs trouwt op onbekende datum Lijsje Dircx. Ze laten vier zonen dopen. Dirk, Jacob en 2x een Arij. Alleen Jacob levert verder nageslacht op. Wederom via de doopgetuige bij de kinderen van Jacob Ariens Ambachtsheer en Sijgje Jans de Krijger (getrouwd op 15 maart 1716 te Hardinxveld) kunnen we vaststellen wat er met zoon Jacob is gebeurt. Bij de meeste kinderen treedt zijn moeder Lijsje Dircx op als getuige. Bij Arij Jacobs, gedoopt op 19 aug 1725, vinden we echter nog een Haksje Hubers Ambachtsheer terug. Dit zou de dochter Hendrikje Herbers van zijn oom Herber kunnen zijn.

Voor de vader zijn weinig aanwijzingen. We vinden een Jacob Ariens als doopgetuige bij de oudtste zoon van Herber en op grond van het patroniem zoeken we natuurlijk een Jacob. De enige aanwijzing is verder de volgende akte:

- 11 sept. 1675: comp. voor schout en schepenen van Hardinxveld Theunis Theunisz. Ambachtsheer, als echtgenoot van Jannetje Cornelisdr., Pieter Nanningen en Wouter Hendricksz. de Vrijes, als procuratie hebbende van Cornelis Nanningen, weduwnaar van Marichje Cornelisdr., voornoemde Pieter Nanningen nog als behuwd oom van Teuntgen Cornelisdr. en voornoemde comparanten samen vervangende Cornelis Cornelisz. Oostende, allen kinderen en erfgenamen van Cornelis Cornelisz. Oostende de Oude en Janneken Cornelisdr., zijn vrouw, beiden overleden. Comparanten verkopen voor 200 gl. aan Willem Arijensz. Blocklant, inwoner van Hardinxveld, een huis in de Peulenstraat aldaar, staande op de benedenpolder van Hardinxveld, belend oost Jacob Arijensz. Ambachtsheer en west Pieter Nanningen. (ORA Hardinxveld inv. 3)

Deze geeft in iedergeval het bewijs voor het bestaan van een Jacob Ariens Ambachtsheer. En gezien de patroniem ga ik er vanuit dat deze Jacob een broer is van de eerdere besproken Toenis Ariens (Klophamer), Arij Ariens Ambachtsheer en Barber Ariens. Het ligt voor de hand aan te nemen dat deze Jacob ook de vader van de 3 broers moet zijn.

zaterdag 1 november 2008

Claes Dircksen Ambachtsheer

Vandaag wil ik even terugkomen op het gezin van Claes Dircksen, Arij Dircksen en Adriaentje Dircksen. We hadden al gezien dat een dochter van Claes Dircksen Ambachtsheer (genaamd Marichje) 2 doopgetuigen had genaamd Arieantje Dirks en Arij van de Grient. Met enig zoekwerk vinden we in bij de bewerkingen van de doopboeken van Wijngaarden door men. de Bruijn:

Arij Pieterse van der Grient.
Bastiaentie Ariens.
26.09.1677 Arij. g.Huibert Pieterse van der Grient, Pieter Ariense,
Barbertie Claes.
-------------------------------------------------------------------------
otr. 06.12.1681.
Arij Pietersz van der Grient, jonge wedn. v.Bastiaentie Ariens, wnd. tot Wijng.
Ariaentie Dircks, jd van Hertogsvelt.
x
otr. 16.11.1675.
Arijen Pieterse de Jonge, Soo genaemt in oppositie van sijn broeder van
de selfde naem.
Ariaentie Dircks.
22.03.1682 Aert. g.Huibert Pieterse, Claes Dirckse, Marretie Pieters, Marretie Goverts.
25.07.1683 Dirck. -
09.09.1685 Claes. g.Arij Pieterse den Ouden,Arijen Dirckse,Marritie Claes


We zien hier bij de zoon Claes van dit echtpaar 2 opvallende getuigen Arijen Dirckse (haar broer) en Marritie Claes. Op deze laatste komen we nog terug.

Als deze vondst combineren met de gegevens van het doopboek van Hardinxveld bewerkt door men. de Bruijn:

Claes Dirksen
Adriaentje Ariens, (KLEIJNEN?)
o.a.#
23- 9-1691 Arien g.Jacob Ariense, Hillighje Jacobs
1- 3-1693 Dirck Arijen Dircxs, Ariaentje Dircxs
13- 3-1695 Jacob Arijen Arijense, Hilligje Jacobs
11- 2-1699 Claes Arij Ariense CLEIJN, Grietje Cornelis


Het is nu in iedergeval duidelijk dat Claes Dircksen, Arij Dircs en Ariaentje Dircxs broer en zus zijn van elkaar. Maar wie is nu Arij Dircxs. Met enig zoek werk vinden we 2 kandidaten. In Molenaarsgraaf hebben we een Arij Dircks Ambachtsheer die in 1696 trouwt met Marichje den Haen en een dochter Marichje Ariens Ambachtsheer krijgen. In Hedel vinden we ook een Arij Dircks die in 1686 trouwt met Hendrickje Weijburch en daar de volgende kinderen laat dopen.

Arien Dircksz. AmbagtsHeer (J.M. van Hartogsvelt).
Gehuwd voor de kerk op dinsdag 1 november 1689 te Hedel (NG) (bron: DTB 901) met Hendrikjen Arijens Weijburgh, geboren te Hedel, dochter van Arie Jansz. Weijburgh en Geertruyt Jans. van Steenbergen.
Uit dit huwelijk:
1. m Arijen AmbagtsHeer, gedoopt (NG) op donderdag 9 november 1690 te Hedel.
2. m Dirck AmbagtsHeer, gedoopt (NG) op zondag 20 juli 1692 te Hedel (bron: DTB 901), overleden < 09 1701 te Hedel.
3. v Marike AmbagtsHeer, gedoopt (NG) op donderdag 17 februari 1695 te Hedel (bron: DTB 901).
4. m Jan AmbagtsHeer, gedoopt (NG) op donderdag 2 juli 1699 te Hedel (bron: DTB 901).
5. m Dirck Ariensz. AmbagtsHeer.
6. v Geertruid AmbagtsHeer, gedoopt (NG) op zondag 29 juni 1704 te Hedel (bron: DTB 901).


Opvallend is dat zowel Claes Dircksen als deze Arij Dircksen 2 zonen Arij en Dirck dopen en een dochter Marichje. Deze naam Marichje komen we niet tegen bij de ouders van hun resp. vrouwen. Toevallig heet van beide heren de schoonvader Arij. De vernoeming van de zoon Arij naar vader van moederszijde is dus duidelijk. Ook duidelijk dat de vernoeming van Dirck komt van de vaders zijde. Maar waar komt Marichje vandaan? Zou dit hun moeder kunnen zijn?
In iedergeval lijkt het waarschijnlijk om in de Arij Dircks uit Hedel de gezochte broer van Claes Dircksen te zien.

We richten onze aandacht weer even op Claes Dircksen. Zijn vrouw is Adriaentje Ariens Kleijnen. Dit is snel af te leiden als we in de doopboeken van Hardinxveld terugvinden.

Arij Arijens KLEIJNEN, op Steenenhoeck, bel. 25-12-1671
Hillichje Jacobs, (bel. 25-12-1660 welke zie ook ~ get?)
#
4- 3-1668 Ariaentje g.Cornelis Arijens, Ariaentje Jacobs
12-10-1670 Jacob Jan Warents, Jan Arijens, Hilleken Jacobs
18- 2-1674 Arien Peeter Jielis, Jenneken Claes


Maar waarom zou u denken volgen we nu de lijn van Kleijnen. Nu dat zal u snel duidelijk worden. Onthou nu even de getuige Jenneken Claes.
Als vader van Arij Arijens Kleijnen komen we op

Ariaen Ariaense CLEIJNEN
Adriaentien Andriessen
10-10-1643 Ariaen
5-11-1645 Andries
30-12-1646 Pleuntien
17- 1-1649 Grietken


Maar let op wat we ook vinden:

Claes Dirksen
Aentien Andriessen
15-10-1651 Janneken
25-10-1654 Dirck
24- 9-1656 Andries


Zie daar onze Jenneken Claes! En tenslotte hebben we

dd.20.03.1657 Barber Ariens, weduwe van za. Claes Dircxsen, geassisteert met Arien Ariensen Coyman, hare broeder ende voocht, beyde woonende op Hardincxvelt, ter eenre. Dirck Claesen ende Cuynder Jansen, als getrout hebbende Marigjen Claes, mitsgaders Lijsken Claes, alle woonende binnen deser Heerlijkckheyt ende kinderen van Claes Dircxsen, bij hem verwect aen Barber Ariens, ter andere zeyde, hebben met malcanderen met aller minne ende vrintschapen overcomen....[verdeling.]...Barber krijgt de boedel en betaelt elck kint 50 Car.gld.(Weeskamer Hardinxveld inv. 2)


Ik geef toe de bewijsvoering is niet heel erg sterk maar we komen tot de conclusie dat Claes Dircksen als weduwnaar van Aentien/Ariaentje Andriessen is getrouwt met Barber Ariens. En Ariaentje Andriesse was toen weduwe van Arie Ariens Kleijnen. En de kleindochter van dit laatste echtpaar trouwt met Claes Dircksen Ambachtsheer.

En de relevantie? Wel. Claes Dircksen en Barber Ariens hadden een zoon Dirck Claesen en een dochter Marichje Claesen. We vinden in Hardxinveld:

Dirck Claesz, onder Hardinxveld
Marichje Jacobs
#
15-11-1669 Neeltje g.Jacob Arijens, Stijntjen Arijens
19- 4-1671 Neeltie idem


Als getuige vinden we hier Jacob Ariens (een veronderstelde broer van Barber Ariens). We zochten een Dirck...met een vrouw Marichje verbonden aan het geslacht Ambachtsheer. Herinnert u zich nog de getuige Marichje CLaes bij de kinderen van Arij Pieters en Adriaentje Dircks. Zou dit de zus van Dirck Claesen kunnen zijn?

Welnu met enige kanttekeningen van een zwakke bewijsvoering mogen we toch wel de voorzichtige conclusie trekken dat Dirck Claesen en Marichje Jacobs de ouders zijn van Claes, Arij en Adriaentje Dircksen. Dit ondanks dat we van dit gezin geen dopen hebben teruggevonden van deze 3 kinderen. En dat deze Dirck Claesen de zoon is van Barber Ariens (Ambachtsheer) en Claes Dircksen.

Volgende keer gaan we dieper in op Herber, Aert en Arij Jacobs.

maandag 22 september 2008

De oudste verwijzingen II Ambachtsheer

In de publicatie "Genealogie Alblasserwaard" door J E Heijns vinden we in de stamboom van Huysman een vermelding van Pieter Cornelis alias Ambachtsheer. In de collectie van de heer Bruin vinden we in de bestanden aangaande Bleskensgraaf:

Wk.nr.1 f33 3-3-1641
c. Neeltgen Goossen, won. dorp Bleskensgraaf, wede van Pieter Cornelisz alias Ambachtsheer, geass. met Goossen Theunisz haar vader, ter eenre en Hendrick Cornelisz won. Bleskensgraaf als gerechte bloedvoogd van het weeskind Cornelis Pietersz oud 20 weken. Uit vaders versterf 3 mrg land in Nieuw Lekkerland in een weer van 12 mrg ten oosten Lauwen Hoff, ten westen Phillips Pietersz; nog een ½ mrg in Nieuw Lekkerland in een weer van 10 mrg gen. Maet lant, ten oosten Jan Cornelisz, ten westen Vop Jansz. Een obligatie op Cornelis Gielen tot Ridderkerck 300 gld. Neeltgen Goossen houdt de boedel met huis hof en erve en overig land, paerden, koeien, rentebrieven enz. Zij zal het kind opvoeden (de Bruin collectie; Bleskengraaf dt)


De vermelding van een obligatie op Cornelis Gielen uit Ridderkerck is interessant. We vinden tevens:

24.11.1653
178 Cornelis Michielsz Legendijck (wonende Rydderkerck) voor de helft en Hendrick Cornelisz, wonende Bleskensgraeff, oom en bloedvoogt van moeders zijde, Aelbrecht van Breevelt, schout tot Rydderkerck, oppervoogt van de twee weeskinderen van Cornelis Giellen voornoemt, namelijk: Dirck 18, Michiell 13, waarvan moeder was Barbara Cornelis, voor 'd andre helft dragen over aan kinderen van Hendrick Cornelisz voorschreven, gehuwd met Grietgen Pieters (overleden), genaemt: Cornelis,Aryen, Jan, Theunis en Pieter; mitsgaders: Hendrick Huybertsz gehuwd met Adriaentgen Hendricks, wonende Streefkerck, de gifte van: 4 mrg. 225 r in drie weren [N17-19] gemeen en onverdeelt met de landerijen van Hendrick Cornelisz voornoemt uitgezondert sijn huysinge metten buytenwerff. Oost en West de weduwe en kinderen van Cornelis Cornelisz.
178v Vader Cornelis Michielz Legendijck is aan zijn twee kinderen Dirck en Michiel 1225 kar. gld. schuldig. 4%; stelt pand: zijn goederen.


Wederom vinden we een Hendrick Cornelisz als bloedvoogd van de kinderen en wel van moeders zijde. Het is duidelijk dat Hendrick en Barbara broer en zus zijn. Uit de vorige akte leerde we dat Pieter Cornelis een obligatie hield van 300 gulden op ene Cornelis Gielen. En dat een zeker Hendrick Cornelisz bloedvoogd is van zijn kinderen. De conclusie dat Pieter een broer is van Hendrick en Barbara is daarmee gerechtvaardigd.

In de kwartierstaat van Hartog-Kraaijenveld van J. Hartog vond ik een verwijzing naar een akte betreffende ene Pieter Cornelisz als bloetvoogd van de kinderen van ene Adriaen Cornelisz. Na opvragen van de akte bij het Archief van Dordrecht was de heer Haksteen wederom bereid gevonden de akte te vertalen.

Op huijden desen VIen Mertij [1615] zoe zijn met minne ende vrientschap bij maniere van boelscheijdinge ende vertichtinge ter presentie ende ten overstaen van den schoudt ende heemraden ondergenoemt als oppervoochden van 's heeren wegen vereenicht ende veraccordeert Merrichgen Gerritsdr. [weduwe van] wijlen Adriaen Cornelisz. zaliger, geassisteert met Pieter Gerritsz. haeren broeder ende Cornelis Heijndricxsz. haeren oom, ter eenre ende Pieter Cornelisz. als recht bestorven bloetvoocht van de naegelaete weeskinderen van zaliger Adriaen Cornelisz. voornoemt, ter andere zijde ende dat in den manieren hier naer volgende. In den eersten zal de voorsz. Merrichgen Gerritsdr. gehouden wesen haer vier onmondige weeskinderen geprocreert bij den voorsz. Adriaen Cornelisz., met naemen Neeltgen Adriaensdr. out ontrent twaelff, Gerrit Adriaensz. out thien jaeren, Adriaen Adriaensz. out seven jaeren ende Cornelis Adriaensz. out vijff jaeren, te onderhouden in eeten, drincken, cleeden ende reeden, ter schoolen stellen ende naer haeren staet en voerts alles te doen zoe wes een goede moeder schuldich ende behoort te doen, ende dat geduijrende den tijt zoe lange de voorsz. kinderen tot haeren moimbaeren daegen, te weten de knechtgens tot haeren achthien jaeren ende 't meijsgen tot haere sesthien jaeren gecomen zullen sijn. Waer voorens de voorsz. Merrichgen Gerrits geheel tot haeren handen nemen ende behouden sal voor nu ende ten eeuwigen daege alle de goederen 't sij van huijs, hoff, lant, sant, inboel ende haeffelijcke goederen als anders, egeen vvtgesondert, soe die den voorsz. Adriaen Cornelisz. metter doot ontruijmpt ende achtergelaeten heeft, voorts alle incomende schulden ontffangen ende alle vvtgaende schulden betaelen buijten de voorsz. weeskinderen kost ofte profijt. Des is voorsz. Merrichgen Gerritsdr. gehouden de voorsz. kinderen, als 't jongste kint tot zijnen moimbaeren jaeren gecomen sal sijn, te samen vvt te reijcken voor haer vaders besterffenis eens de somme van twee hondert Carolus gulden, compt elck kint vijftich car. gulden. Ende ingevalle eenige der voorsz. kinderen binnen haeren moimbaeren daege comen te overlijden, sullen de belooffde penningen erven op haere andere broeders ofte suster ende niet op haere moeder. Ende oft saecke [ware] dat alle de voorsz. kinderen binnen haeren moimbaren jaeren comen te overlijden, soe en sal de voorsz. Merrichgen Gerritsdr. niet meer de erffgenaemen van de voorsz. kinderen vvtreijcken als eens sonder meer de zomma van hondert car. gulden ende dat niet eer als 't jongste kint, indien 't int leven gebleven waer, tot zijnen achthien jaeren gecomen zoude sijn geweest. Ende oft bevonden worde dat de voorsz. moeder haere kinderen niet eerlijck en onderhielde in eeten, drincken, cleeden ende reeden, als anders, als voorschreven staet, mach de voocht van de voorsz. kinderen met den schoudt ende heemraden de voorsz. kinderen nae haer nemen en besteden de selve op een ander tot coste ende laste van de voorsz. moeder. Ende hier mede zijn de voorsz. parthijen minnelijck ende vriendelijck vereenicht ende veraccordeert, verticht ende vertegen, voor nu ende ten eeuwigen daege. Actum. Aldus gedaen ten overstaen ende ter presentie van Adriaen Geenen schoudt, Aert Jansz. ende Aert Adriaensz. Haen, heemraden in Nieuleckerlant. Date ut supra. (vertaling Bas Haksteen)

Ene Adriaen Cornelisz getrouwd met Merrichgje Gerritsdr kreeg 4 kinderen Neeltge Adriaens (1603), Gerrit Adriaens (1605), Adriaen Adriaens (1608) en Cornelis Adriaens (1610). Bij overlijden van Adriaen Cornelisz werd Pieter Cornelisz bloetvoogd van de kinderen. Het meest voor de handliggende bloedverwantschap is dat Pieter en Adriaen broers zijn. De grote vraag natuurlijk is of we Pieter Cornelisz gelijk kunnen stellen met Pieter Cornelisz alias Ambachtsheer. Dat zou het namelijk ook waarschijnlijk maken dat de Adriaen Cornelisz gelijk is aan Adriaen Cornelisz Ambochtsheer. De vermelding van een Cornelis Hendricks is hier opvallend. Hij wordt als oom van de Merrichje Gerritsdr. Het is verleidelijk om in deze Cornelis Hendricks de vader te zien van Pieter Cornelisz alias Ambachtsheer en zijn boer Hendrick Cornelisz Huysman. Tot nog toe heb ik echter nog niet kunnen vinden hoe Cornelis Hendricks een oom van Merrichje Gerritsdr is en wie Merrichje Gerritsdr is.
Voorals nog lijkt dit spoor dus dood te lopen. We kunnen niet aantonen dat de in deze akte vermelde Adriaen Cornelisz dezelfde is als Adriaen Cornelisz Ambochtsheer. En we kunnen ook niet aantonen dat zijn waarschijnlijke broer Pieter Cornelisz dezelfde is als Pieter Cornelisz alias Ambachtsheer.

zondag 31 augustus 2008

De oudste verwijzingen I Ambachtsheer

Zoals beloofd wordt het tijd om enkele personen wat meer uit te diepen. Om te beginnen de oudste gevonden generaties in Hardinxveld. In het Nationaal Archief vond ik in de collectie van J Hartog een referentie naar Adriaen Cornelisz Ambochtsheer. De heer Haksteen heeft op verzoek van Richard Ambachtsheer het origineel nog even verder vertaald en dit levert de volgende transcriptie op.

"Jan Corsz. eijsscher contra Adriaen Cornelisz. Ambochtsheer woonende op Gijssen buijtendams eijsch doende. Extra ordinaris rechtdaech gehouden op costen van ongelijcken op den IIIIen Junij 1613. Present schepenen alle excepto Stoffel Florisz. Den eijsscher seijt dat hij in den voorleden winter van den gedaechte gecocht hadde een paer lange waerden rijs, ende heeft daervan ontfangen een hondert en t' achtentich bossen, ende als hij op den IIen Junij lestleden deselve rijs aen den gedaechte soude betaelen, heeft den gedaechte geseijt dat den eijsscher egeen coop aen deselve rijs en hadde, hem daerover scheldende voor een leugenaer. Den gedaechte seijt dat den eijsscher egeen coop aende rijs en hadde, ende deselve 180 rijs bossen gelaeden heeft, buijten zijn weten. Schepenen, parthijen gehoort hebbende, wijsen parthijen bij malcanderen op hoop van accoort, ofte bij faulte vandien dat parthijen ten naesten rechtdaeg schriftelijck haere verificatie inbrengen, daermede sij haer willen behelpen. Idem eijsscher contra Heijmen Cornelisz. woonende in Slijdrecht gedaechde, eijsch doende. Den eijscher seijt, dat den gedaechden op den IIen Junij lestleden ten huijse van de schoudt Otto van der Mijll tegens hem eijsscher geseijt heeft, Adriaen Cornelisz. ende ghij simmeleert met malcanderen van den coop van de rijs. Den gedaechde ontkent deselve woorden gespoecken [sic] te hebben ende wil voorts procederen op costen van ongelijcken verzoekende voorts copie uit den eijsch. Schepenen, parthijen gehoort hebbende, consenteren den gedaechden copie uit den eijssch ende wijsen parthijen bij malcanderen op hoop van accoordt, ofte bij faulte vandien een ander citatie tegens den naetsten [sic] rechtdach." [ORA Hardinxveld inv. 22, akte dd 4 juni 1613])
(transcriptie van Bas Haksteen)


Een alleraardigste verhaal. Een aantal jaren later duikt de naam Ambachtsheer weer op in Hardinxveld:

- 11 sept. 1675: comp. voor schout en schepenen van Hardinxveld Theunis Theunisz. Ambachtsheer, als echtgenoot van Jannetje Cornelisdr., Pieter Nanningen en Wouter Hendricksz. de Vrijes, als procuratie hebbende van Cornelis Nanningen, weduwnaar van Marichje Cornelisdr., voornoemde Pieter Nanningen nog als behuwd oom van Teuntgen Cornelisdr. en voornoemde comparanten samen vervangende Cornelis Cornelisz. Oostende, allen kinderen en erfgenamen van Cornelis Cornelisz. Oostende de Oude en Janneken Cornelisdr., zijn vrouw, beiden overleden. Comparanten verkopen voor 200 gl. aan Willem Arijensz. Blocklant, inwoner van Hardinxveld, een huis in de Peulenstraat aldaar, staande op de benedenpolder van Hardinxveld, belend oost Jacob Arijensz. Ambachtsheer en west Pieter Nanningen. (ORA Hardinxveld inv. 3)(transcriptie Bas Haktseen)

Het gezin van Theunis Theunisz en Jannigje/Jannetje Cornelisdr is in de doopboeken snel terug te vinden en hiervinden we als oudste zoon Anthonis met de doopgetuigen: Dirck Claes, Pieter Nanningen en Leentje Fransen.

Nu vindenen we in de weesarchieven van Hardinxveld de volgende akte:

(115) dd.24.09.1643 Lijntgen Franse, weue wijlen Teunis Ariaensz, ter eenre, Ariaen Ariaensz, als oom ende bloetvoocht van de onmondige kinderen, genaemt Janneken, Marieken, Ariaentgen ende Teunis Teunisz, ter andere sijde, nopende de erffenisse daerinne de voorss kinderen bij doode van haeren sa, vader bestorven sijn. .... [Verdeling.] .... De moeder sal de kinderen opvoeden tot haer mondige dagen ende alsdan elcx uytreycken gld. 1.10-

De vader van Teunis Teunissen is dus Teunis Ariens. Er is ook nog een broer Ariaen Arieaensz. Mogelijk is de eerder genoemde Jacob Ariensz Ambachtsheer (de buurman van Pieter Nanningen) ook een broer in dit gezin. Laten we eerste eens kijken naar Ariaen Ariensen want hier vinden we nog een hoop informatie over:

(289) dd.27.02.1670 Gijsbert Damisse, wonende in Papendrechtende Gerrit Aertsse de Vucht, wonende in Hardincxvelt, beyde oudt oomen ende bloetvoochden van Aryen Pauwels Avontuyr, naergelatende weese van Pauwels Aryenssen Avontuyr ende Lijntgen Aryens, beyde za. ende dienn volgende de enige ende universele erffgenamen van Wijlen Marichien Huygen zar., in haer leven gewoont hebbende in hardincxvelt, v erclaerden te cederen aen Aryen Aryens Ambachtsheer, schepen ende inwoonder alhyer, een huysinge ende erve in de Peuluestraat buytendijcx, belnt noort Jocob Cornelissen Klijn en overpad voor Joost Cornelissen Buyck.

(290) dd.27.02.1670 Aryen Aryensen Ambachtsheer, onsen mede schepen, bekende schuldich te wesen aen 't naegelaten weeskint van Pauwels Aryensen Avontuyr, 123 Car.gld. Voldaen dd 13.11.1671 aen Cornelis Pleunen als vooght van het weeskint.

- 5 april 1679: comp. voor schout en heemraden van Dubbeldam Andries Ariensz. Ambachtsheer, voor zichzelf en uit naam van zijn moeder Anneken Ariensdr., Cornelis Maertens, wonende op Hardinxveld, als echtgenoot van Anneken Pieters, Aert Gillisz. van Heck, als echtgenoot van Anneken Floris en Maijken Lamberts, dochter van Maijken Andriesdr., allen nakomelingen van Luijcxken Willems, weduwe van Andries Ariensz., in zijn leven schout van Dubbeldam. Zij sluiten een overeenkomst met Goossen Dircxsz. Molendijck, heemraad van Dubbeldam, weduwnaar van Pieterken Andriesdr., dochter van voornoemde Andries Ariensz. en eerder gehuwd geweest met Jan Geene. (ORA Dubbeldam inv. 1, f. 158v)

(56) dd.20.03.1657 Barber Ariens, weduwe van za. Claes Dircxsen, geassisteert met Arien Ariensen Coyman, hare broeder ende voocht, beyde woonende op Hardincxvelt, ter eenre. Dirck Claesen ende Cuynder Jansen, als getrout hebbende Marigjen Claes, mitsgaders Lijsken Claes, alle woonende binnen deser Heerlijkckheyt ende kinderen van Claes Dircxsen, bij hem verwect aen Barber Ariens, ter andere zeyde, hebben met malcanderen met aller minne ende vrintschapen overcomen....[verdeling.]...Barber krijgt de boedel en betaelt elck kint 50 Car.gld.


Nu zul je denken waarom nu ineens een Arien Ariensen Coyman? Wat heeft die er mee te maken. Wel hierover het volgende. In de Notariele archieven van Notaris Pieter Backer te Hardinxveld komen we 2 testamenten tegen van Annigje Ariens weduwe van Andries Ariens Ambachtsheer en ook Annigje Ariens weduwe van Arie Ariens Koyman. Uit deze testamenten blijkt dat Arie zowel als Coyman als als Ambachthseer bekend stond.
Ook andere referentie bewijzen onomstotelijk dat Arie Ariens Coyman en Arie Ariens Ambachtsheer dezelfde persoon zijn. Maar we dwalen een beetje af. We waren bezig met Adriaen Cornelisz Ambachtsheer.

Hoewel we dus geen directe relatie van Arie Ariensen Ambachtsheer, Toenis Ariens, Jacob Arijens Ambachtsheer en Barber Arijens met Adriaen Cornelis hebben kunnen aantonen. Meen ik hier toch duidelijk de vader van deze kinderen in te moeten zien. Om diverse reden:
- We zoeken een vader met de naam Arie of Adriaen
- Arie Ariensen noemt 1 van zijn 3 zonen Cornelis
- De tijdschaal klopt
- En de gevoerde achternaam klopt

Hoewel we van Jacob geen direct bewijs hebben dat hij een broer of zuster van Arie, Toenis en Barber is ligt het voor de hand om ook hem in het gezin te plaatsen.

Nu zijn we nog niet helemaal klaar met Hardinxveld. We vinden namelijk in de lijst van verponding van Sliedrecht uit 1686 (collectie Heijns)

De 7 partijen in IJmerde of Engelbregtsplek (aangeslagen op 13.3.-).
Teunis Teunisse Ambagtsheer op Steenenhoek (16.-) -.16.-.
Cornelis Andriesse op Hardingsvelt benede Krommegat (34,-) 1.14.-.
Andries Willemsse op Hardingsvelt bove Krommegat (26.-) 1.6.-.
Rijk Cornelisse, bove krommegat op Hardingsvelt (32.-) 1.12.-.
Herber Jacobs Ambagtsheer op Stenenhoek (30.-) 1.10.-.
Sion Jansse Bakker op Hardingsvelt in de Peulestraat (60.-) 3.-.-.
Andries Ariensse Ambagtsheer 't eijnde de Peulestraat (40.-) 2.-.-.


De 5 partijen van Aart Lojen Bosch, aengeslagen op 16 guldens.
Pieter Pieterse Backer op Stenenhoeck -.14.-.
Aart Teunisse Hek in de Peulestraat -.18.-.
Herber Jacobse Ambagtsheer op Stenenhoek 1.12.-.
Cornelis Corsse, Hardingsvelt 1.8.-.
Jan Cente 2.2.-.



Naast Teunis Teunis Ambachthseer en Andries Ariens Ambachtsheer (de zoon van Arie Ariensen Ambachtsheer/Koyman) vinden we nog een Herbert Jacobs Ambachtsheer.
Waar komt die nu weer vandaan. Via een tweede Jacob Ariens Ambachtsheer (gedoopt in 1676 en gehuwd 1715 met Sijgje Jans de Krijger, dus beslist een tweede persoon) vinden we via de doopgetuige Lijsje Dircks bij al zijn kinderen nog een Aert Jacobs gehuwd met Lijsje Dircks. Uit de doopgtuigen en via de akte:

22 mrt. 1683: comp. voor schout en schepenen van Hardinxveld Claes Joosten, Heilige Geest Armmeester van Hardinxveld en Lijsjen Dircx, weduwe en boedelhoudster van Arien Jacobsz., wonende te Hardinxveld. Zij verkopen voor 39 gl. en 8 st. aan Aert en Herber Jacobsz. hun "gerechtigdheid", zijnde 1/3 part in een erf, huis en dijkstal, staande en gelegen onder de Benedenpolder van Hardinxveld, belend oost Willem Claesz. Couwenhoven c.s., west Cornelis Pietersz. (ORA Harndinxveld inv. 4, f. 43v)

Wordt de verbintenis met Herbert Jacobs Ambachtsheer duidelijk. Zijn oudste zoon vermeldt als doopgetuigen ene Jacob Arijens. Wederom op basis van achternaam, patroniem en vermelding als doopgetuige ligt het voor de hand om in de eerder gevonden Jacob Arijens Ambachthseer (buurman van Pieter Nanningen) de vader van de 3 broers Aert, Arie en Herbert Jacobs te zien.

Maar er is nog meer. We vinden ook nog een vermelding van een Claes Dircks Ambachtsheer in Hardinxveld:

24 dec. 1744: comp. voor schout en schepenen van Hardinxveld Dirk Claasz. Ambagtsheer, Jacob Claasz. Ambagtsheer en Teunis Claasz. Ambagtsheer, voor zichzelf en tevens vervangende hun vader Klaas Dirksz. Ambachtsheer, Rijk Pietersz. van Houwelingen, als weduwnaar van Marigje Claasdr. Ambagtsheer, Pieter Rijken van Houwelingen, voor zichzelf en tevens vervangende zijn zuster Ariaantie Rijken van Houwelingen, de schout en het gerecht van Hardinxveld als oppervoogden van Aantie, Lena, en Klaasje Rijken van Houwelingen, Arien Pietersz. Visser, als echtgenoot van Jannichie Teunis, Cornelis Teunisz. de Weerd, Rijk Teunisz. de Weerd en Willem Jansz. Vroeg, als man van Marrigje Teunisdr. de Weerd, Comparanten verklaren voor 176 gl. verkocht te hebben aan Cornelis Jansz. Wisboom, schepen van Hardinxveld, een huis en erf op de Benedenpolder van Hardinxveld, belend noord en zuid Cornelis Ariensz. van Loopik. (ORA Hardinxveld inv. 6, f. 32)

Verder vinden we nog een een vermelding van het huwelijk van dochter van Klaas Dirksen Ambachtsheer. Marjigje Claes Dirks waar de getuigen Ariaentje Dirks en Arij van de Grient. Die we als huwelijks aankondiging terug vinden als Ariaentje Dirks Ambachtsheer en Arij van de Grient in het dossier Den Helder (NGV; dossier S042) zonder verdere vermeldingen.
Verder is er in Hedel en in Molenaarsgraaf nog een huwelijk van een Arie Dirks Ambachtsheer (als j.m. van Hardinxveld) te vinden.
Hoewel er verder weinig bewijzen zijn gevonden om deze Arie, Adriaaentje en Claes Dirksen met elkaar te verbinden. Meen ik hier toch een gezin te kunnen herkennen met als vader een Dirk Ariens. Een vermoedelijke vierde broer van het stel Toenis, Arie en Jacob Ariens Ambachtsheer.

Over de lijn van Claes Dirksen en de broers Toenis en Arie zal ik later nog terugkomen.

dinsdag 5 augustus 2008

Eureka

In de vorige entry melde ik dat met enige gewaagde hypotheses de Hardinxveldse takken van de familie Ambachtsheer met elkaar verbonden leken te kunnen worden. Enige weken geleden vond ik in het Nationaal Archief het bewijs maar mee de Koyman tak en de Teunis tak verbonden werden.

(115) dd.24.09.1643
Lijntgen Franse, weduwe wijlen Teunis Ariaensz, ter eenre, Ariaen Ariaensz, als oom ende bloetvoocht van de onmondige kinderen, genaemt Janneken, Marieken, Ariaentgen ende Teunis Teunisz, ter andere sijde, nopende de erffenisse daerinne de voorss kinderen bij doode van haeren sa, vader bestorven sijn. .... [Verdeling.] ....
De moeder sal de kinderen opvoeden tot haer mondige dagen ende alsdan elcx uytreycken gld. 1.10- (WA Hardinxveld inv 1)


Een andere verwijzing geeft een mogelijke aanwijzing voor hun vader

(99) dd.04.06.1613
Extra ordinaris rechtdaech Jan Corsz, eysscher, contra Adriaen Cornelisz Ambochtsheer, wonende op Gyssenbuytendams. Den eysscher seyt dat hij in den voorleden winter van den gedaechde gecocht hadde een parthij lange waerden rijs ende heeft daer van ontfangen 180 bossen ende als hij op den 2e Juny lestleden den selven rijs aen den gedaechde soude betaelen, heeft den gedaechde geseyt dat den eysscher egeen coop aen de selve rijs en hadde, hem daer over schelden voor een leugenaer. (RA Hardinxveld inv. 22)


Bij een bezoekje aan het streekmuseum van Heinenoord waar ook een uitgebreide collectie genealogische gegevens wordt bijgehouden was ik op zoek gegaan naar gegevens over een gevonden vermelding van een Arien Pieters Ambachtsheer en een Jan Ariens Ambachtsheer. Tot mijn verbazing vond ik nog een Anthonis Pieters Ambachtsheer en een tweede Arien Pieters Ambachtsheer. Anthonis werd vermeld in een akte van 1613 de oudste referentie een week later geëvenaard door bovenvermelde akte. Met enig combineren bleken alle personen in een familieband geschikt te kunnen worden waarmee 3 generaties Ambachtsheer in de Hoeksche waard gelinkt zijn. Er is echter nu geen enkele verband te vinden met de lijnen uit Hardinxveld of Hillegersberg.

Bij een bezoekje aan de studiezaal van de genealogische vereniging van Sliedrecht "de Stamboom" waar ik de serie Hardinxveld van J Hartog zat door te bladeren vond ik nog wat interessante referenties waarmee mogelijk ook Pieter Cornelisz alias Ambachtsheer uit Bleskensgraaf met de Hardinxveldse lijnen verbonden kan worden. Maar dat verhaal bewaren we voor een volgende keer.